Aardappelen rooien we met de zelfrijdende rooier AVR Puma 3. Dat is een 4-rijige machine met een Volvo-motor van 469 pk en een bunker van 8 ton, die de knollen onderuit haalt, ze scheidt van grond en stenen en de partij op de aanhanger lost zonder te stoppen. In dit bericht laten we zien hoe zo'n oogst er bij ons uitziet op de zware zeeklei van Żuławy in Noord-Polen, dag na dag en vaak ook 's nachts.
Hoe de aardappeloogst stap voor stap verloopt
De oogst begint lang voordat de rooier het veld op rijdt. Eerst doden we het loof, zodat de schil van de knol kan afharden. Pas dan verdraagt de aardappel het transport en schilfert hij niet bij elk contact met een zeef.
Daarna komt de rooier en loopt het werk in één doorgaande lijn:
- Onderuit halen. De scharen nemen vier rijen tegelijk mee, samen met een laag grond.
- Scheiden. De grond valt door de zeefbanden terug op het veld en de knollen gaan verder.
- Naschonen. Zeven en banden halen de resten loof, kluiten en stenen eruit, waar het op zeeklei nooit aan ontbreekt.
- Uitlezen. De ploeg op het leesbordes vangt eruit wat toch is doorgekomen.
- Bunker en lossen. Het schone product valt in de bunker van 8 ton en gaat van daaruit via de band op de aanhanger die ernaast rijdt.
Elk van die stappen is een kans om de knol te beschadigen. Daarom stellen we de rooier per perceel in: op droge grond werk je anders dan na regen, wanneer de klei aan alles blijft plakken.
Waarom zelfrijdend en niet getrokken
Bij ons areaal telt de capaciteit en het aantal uren per dag dat de machine echt rooit in plaats van stilstaat.
| Parameter | AVR Puma 3 |
|---|---|
| Type | zelfrijdende 4-rijige rooier |
| Motor | Volvo, 469 pk |
| Bunker | 8 t |
| Lossen | in het werk, op een meerijdende aanhanger |
| Toepassing | aardappelen en uien opgeraapt uit zwaden |
Een zelfrijdende machine heeft één bediener, eigen aandrijving op alle wielen en een cabine met zicht op de hele werklijn. Ze heeft geen zware trekker nodig die bij een getrokken rooier toch het grootste deel van de tijd alleen maar trekt. Bovendien verdeelt ze het gewicht beter, en op zware, vochtige zeeklei telt dat: we drukken de grond minder samen, terwijl daar volgend jaar het volgende gewas uit onze vruchtwisseling staat.
Voorzichtig met de knol, daar begint een goede friet
De aardappel vergeeft geen stoten. Een beschadigde knol verkleurt, laat zich slechter bewaren en valt bij het sorteren in de fabriek af. Bij frietrassen als Innovator en Donata staat er veel op het spel, want de waarde van een partij wordt bepaald door het drogestofgehalte en de frietlengte, niet door het tonnage alleen. Daarover schrijven we uitgebreider in het bericht over waar een goede friet van afhangt.
In de praktijk stel je die voorzichtigheid in met een paar beslissingen: de valhoogte tussen de banden, de snelheid van de transporteurs, de bezetting van het leesbordes en het vullen van de bunker in plaats van hem vol te storten. Hoe minder keer de knol valt, hoe minder problemen de afnemer later ziet.
We oogsten zo dat de knol zo weinig mogelijk vrij valt. Elke overbodige val is een mogelijke kneuzing die zich pas na weken in de opslag laat zien, als de partij al bij de afnemer ligt.
Lossen in het werk en de nachtploeg
De rooier stopt niet om de partij af te geven. Ernaast rijdt een trekker met aanhanger, de losband legt de aardappelen rechtstreeks over de wand en het rooien gaat door. Het transport van het veld doen we met onze eigen trekkers, onder meer de John Deere 6930 Premium met tridem-aanhanger, op dekzeilen die kneuzingen beperken.
's Nachts werken we wanneer het weer een smal venster geeft. De schijnwerpers op de rooier verlichten de hele werklijn en de bediener ziet hetzelfde als overdag. Het seizoen 2025 was erg nat, in juli viel er bij ons 150 tot 220 liter water per vierkante meter per etmaal, dus elk droog etmaal was goud waard. Met 87 machines in ons machinepark kunnen we zo'n venster met de hele ploeg tegelijk in.
Dezelfde machine oogst onze uien
De AVR Puma 3 staat na de aardappelen niet stil. Bij de uien werkt hij in de tweede oogstfase: hij raapt de zwaden op die eerder door de windrower Grimme WV 180 zijn gelegd en lost in het werk, tot 150 ton per uur. Dat hele proces beschrijven we in het bericht over de uienrooier.
Eén machine voor twee gewassen is geen bezuiniging om de bezuiniging, maar een betere benutting van materieel dat er toch moet staan. Aardappelen en uien komen op verschillende momenten van het veld, dus de rooier heeft werk van augustus tot laat in het najaar.
Veelgestelde vragen
Hoeveel aardappelen rooit de AVR Puma 3 per uur?
De capaciteit hangt af van de opbrengst, het vocht in de grond en de lengte van de percelen, dus voor aardappelen noemen we niet één getal. De machine rooit vier rijen tegelijk, heeft een bunker van 8 ton en lost in het werk, dus ze verliest geen tijd met stilstaan. Bij uien uit de zwaden komen we tot 150 ton per uur.
Kan de rooier op zware grond uit de voeten?
Ja, en dat is bij ons zijn hoofdtaak. De zeeklei van Żuławy is zwaar en plakt na regen aan de zeven. Wat helpt, is de uitgebreide scheidingslijn, de mogelijkheid om de instellingen aan de actuele omstandigheden aan te passen, en het feit dat een zelfrijdende machine haar gewicht beter verdeelt.
Waarom rooien jullie aardappelen 's nachts?
Omdat het weer zelden naar onze planning vraagt. Als er in een nat seizoen een droog etmaal komt, gaan we na het donker door. De rooier verlicht de hele werklijn en het transport is zo georganiseerd dat de machine niet hoeft te wachten.
Heeft de manier van rooien invloed op de bewaarbaarheid?
Heel sterk. Een knol die bij de oogst wordt gekneusd, rot in de opslag en bederft de partij eromheen. Daarom zien we een voorzichtige oogst als de eerste fase van de bewaring, net als bij uien, waarover we schrijven in de gids over bewaring.
Zoekt u friet- of consumptieaardappelen van een bedrijf dat met eigen materieel rooit en de knol bewaakt van veld tot pallet? Bekijk ons aardappelaanbod of schrijf ons via de contactpagina.
