PPWR, czyli unijne rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, stosuje się od 12 sierpnia 2026 r., ale siatki na cebulę nie zniknęły tego dnia z rynku. Najważniejszy dla cebuli zapis, czyli zakaz jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych dla paczkowanych warzyw poniżej 1,5 kg, rusza według rozporządzenia dopiero 1 stycznia 2030 r. i może mieć krajowe wyjątki. Pakujemy cebulę w worki siatkowe i big bagi, więc poniżej rozdzielamy, co PPWR zmienia dla takich dostaw, a co dla pakowni, które konfekcjonują cebulę w małe siatki.
Co to jest PPWR i od kiedy obowiązuje
PPWR to skrót od angielskiej nazwy Packaging and Packaging Waste Regulation. Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r., a stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Tego dnia dyrektywa 94/62/WE, na której opierały się dotąd krajowe przepisy o opakowaniach, straciła moc, poza kilkoma przepisami przejściowymi (art. 70 ust. 1 PPWR).
Rozporządzenie działa wprost w każdym kraju UE, bez przepisywania do prawa krajowego. Wiele jego obowiązków rusza jednak później, gdy Komisja przyjmie akty delegowane i wykonawcze. Obejmuje każde opakowanie, bez względu na materiał, także opakowania w obrocie między firmami (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 PPWR). Worek siatkowy, big bag i paleta to w rozumieniu rozporządzenia opakowania.
Terminy, które mają znaczenie w obrocie cebulą:
| Termin i przepis | Co się dzieje |
|---|---|
| 12 sierpnia 2026 (PPWR, art. 70 i 71) | rozporządzenie się stosuje, dyrektywa 94/62/WE traci moc poza kilkoma przepisami przejściowymi |
| do 12 lutego 2027 (PPWR, art. 25 ust. 6) | Komisja publikuje wytyczne z niewyczerpującą listą owoców i warzyw wyłączonych z zakazu |
| od 12 sierpnia 2028 albo później (PPWR, art. 12) | zharmonizowana etykieta o składzie materiałowym, z wyłączeniem opakowań transportowych |
| 1 stycznia 2030 (PPWR, art. 25 i 29, załącznik V pkt 2) | zakaz jednorazowych plastikowych opakowań dla paczkowanych warzyw poniżej 1,5 kg, cele ponownego użycia dla opakowań transportowych |
Przy etykiecie rozporządzenie PPWR mówi o 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiącach od aktów wykonawczych, w zależności od tego, co nastąpi później, więc ten termin może się jeszcze przesunąć.
Zakaz poniżej 1,5 kg: kogo dotyczy
Załącznik V pkt 2 obejmuje „opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych służące do przechowywania paczkowanych świeżych owoców i warzyw o wadze poniżej 1,5 kg”. Jako przykłady podaje wprost siatki, torebki, tacki i pojemniki.
Próg dotyczy masy towaru w opakowaniu. Siatka z 1 kg cebuli mieści się w zakazie. Siatka 1,5 kg, 2 kg czy 3 kg już nie, bo przepis mówi o wadze poniżej 1,5 kg.
Siatka z polipropylenu albo polietylenu to w rozumieniu rozporządzenia tworzywo sztuczne. Z definicji tworzywa wyłączone są tylko naturalne polimery, których nie zmodyfikowano chemicznie (art. 3 PPWR).
Zakaz nie jest bezwzględny. Rozporządzenie pozwala państwom członkowskim wprowadzić wyjątki, jeśli wykazano, że opakowanie jest konieczne, żeby uniknąć utraty wody lub jędrności, zagrożeń mikrobiologicznych, uszkodzeń mechanicznych albo utleniania, a także żeby nie mieszać produktów ekologicznych z konwencjonalnymi. Cebula nie jest w rozporządzeniu wymieniona z nazwy. Wytyczne Komisji mają podać przykładową, niewyczerpującą listę, a decyzja o wyjątkach należy do państw.
Projekt polskiej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, która ma dostosować krajowe prawo do PPWR, pod koniec września 2026 r. nie był jeszcze przyjęty przez Radę Ministrów. Nie wiadomo więc, czy i jakie wyjątki wprowadzi Polska.
Co to znaczy dla worków i big bagów
Cebulę wydajemy luzem, w big bagach, u nas najczęściej na około 1000 kg, i w workach siatkowych 10, 15 i 25 kg. Szczegóły tych form opisujemy we wpisie luz, big bag czy worki. Tak wygląda każda z nich w świetle PPWR:
| Forma dostawy | Zakaz z załącznika V | O czym pamiętać |
|---|---|---|
| Luz | nie dotyczy, brak opakowania | ładunek zależy od naczepy, nie od opakowania |
| Big bag, ok. 1000 kg | nie dotyczy, powyżej 1,5 kg | elastyczne opakowania transportowe w bezpośrednim kontakcie z żywnością są wyłączone z celów ponownego użycia (art. 29 ust. 4 lit. c PPWR) |
| Worki siatkowe 10, 15 i 25 kg | nie dotyczy, powyżej 1,5 kg | nadal obowiązują ogólne wymogi rozporządzenia, np. zasada, że opakowanie ma nadawać się do recyklingu (art. 6 PPWR) |
| Siatki poniżej 1,5 kg u pakowni | wg PPWR dotyczy od 1 stycznia 2030, chyba że państwo wprowadzi wyjątek | trzeba zaplanować zmianę gramatury albo materiału |
Nasze formaty są więc poza zakazem. To nie znaczy, że PPWR nas nie dotyczy. Worki i big bagi to opakowania, więc obejmą je ogólne wymogi rozporządzenia, w tym przydatność do recyklingu i zasady odpowiedzialności producenta, które w Polsce doprecyzuje nowa ustawa.
Zmienią się też zasady dla palet. Według art. 29 ust. 3 PPWR od 2030 r. palety, na których dostarcza się towar innej firmie w tym samym kraju, mają być opakowaniami wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia. Przepis przewiduje wyjątki, m.in. dla mikroprzedsiębiorstw. Jak dziś układamy i zabezpieczamy palety, opisujemy we wpisie o transporcie i paletyzacji cebuli.
Co radzimy pakowniom
Do terminu z rozporządzenia zostało kilka sezonów, ale zmiana opakowania to testy na linii, nowe maszyny albo nowe gramatury w umowach z handlem. Warto zacząć od czterech kroków:
- Policzcie asortyment poniżej 1,5 kg w siatkach z tworzywa. To on jest objęty zakazem z załącznika V PPWR.
- Śledźcie wytyczne Komisji i polską ustawę. Od nich zależy, czy cebula dostanie wyjątek. Wytyczne mają się ukazać do 12 lutego 2027 r. (art. 25 ust. 6 PPWR).
- Testujcie alternatywy z wyprzedzeniem. Opakowania 1,5 kg i większe albo materiały, które nie są tworzywem sztucznym w rozumieniu rozporządzenia. Przy materiałach łączonych, np. papierze z dodatkiem tworzywa, sprawdźcie u dostawcy opakowań jego skład. Według wytycznych Komisji C/2026/3084 opakowanie papierowe z udziałem tworzywa 5 procent lub większym nadal podlega zakazowi.
- Pilnujcie suchego towaru. Papier źle znosi wilgoć, więc cebula z mokrą łuską albo spocona po wyjęciu z chłodnego magazynu szybciej niszczy takie opakowanie. Skąd bierze się rosa na cebuli, piszemy we wpisie o tym, dlaczego cebula się poci.
Ten wpis opisuje przepisy według stanu na koniec września 2026 r. i nie jest poradą prawną. Część terminów PPWR zależy od aktów wykonawczych i delegowanych, których Komisja jeszcze nie przyjęła.
Co robimy po naszej stronie
Dostarczamy cebulę tak, żeby pakownia mogła ją konfekcjonować w opakowaniu, które wybierze: luzem, w big bagach albo w workach siatkowych. Cebulę dosuszamy 2-4 doby, trzymamy w przechowalni na 13 000 ton i sortujemy na sortowniku optycznym DOWNS CropVision. Sucha, posortowana cebula łatwiej znosi zmianę opakowania, niezależnie od materiału. Jak pakujemy na miejscu, pokazujemy we wpisie o linii pakowania cebuli.
Jeśli planujecie zmianę formatów i chcecie ustalić dostawy pod nowe opakowania, zajrzyjcie do oferty cebuli albo do przewodnika cebula hurt: dostawca z Żuław i napiszcie do nas przez formularz kontaktowy. Cenę kalkulujemy na podstawie bieżących cen rynkowych i formy dostawy.
