Duży przetwórca nie kupuje ziemniaków z przypadku. Zanim ruszy sezon, umawia się z gospodarstwami na konkretną odmianę, areał i parametry jakościowe. To właśnie kontraktacja: umowa zawierana przed uprawą, która daje zakładowi pewność surowca, a rolnikowi pewność zbytu. W tym wpisie tłumaczymy, jak działa kontraktacja ziemniaków pod przetwórstwo, co ustala się w umowie i jak wygląda to u nas, na przykładzie odmiany Innovator.
Co to jest kontraktacja ziemniaków
Kontraktacja to umowa między producentem rolnym a odbiorcą, najczęściej zakładem przetwórczym lub firmą pakującą, zawierana przed rozpoczęciem uprawy. Odbiorca zamawia z góry określoną odmianę i ilość, a gospodarstwo zobowiązuje się ją wyprodukować w ustalonej jakości i dostarczyć w wyznaczonym oknie czasowym.
Dla przetwórcy to sposób na zabezpieczenie surowca, którego potrzebuje przez cały rok produkcji. Dla gospodarstwa to znany z góry kierunek sprzedaży i mniejsza zależność od wahań rynku spot. Obie strony planują sezon na spokojnie, a nie w reakcji na chwilową cenę.
Dlaczego przetwórcy kontraktują ziemniaki
Zakład produkujący frytki czy chipsy nie może pracować na przypadkowym surowcu. Linia jest ustawiona pod konkretne parametry bulwy, więc odbiorca chce mieć pewność, że dostanie dokładnie taki ziemniak, jaki zaplanował. Kontraktacja załatwia trzy rzeczy naraz.
- Pewność ilości. Zakład wie z góry, ile surowca spłynie i od kogo, więc może zaplanować produkcję na miesiące do przodu.
- Powtarzalna odmiana i jakość. Umowa wskazuje odmianę i parametry, dlatego towar z pola pasuje do linii bez niespodzianek.
- Rozłożenie dostaw w czasie. Odbiór ustawia się w oknach, a nie całą górą naraz, co odciąża i magazyn zakładu, i przechowalnię gospodarstwa.
To dlatego poważni przetwórcy budują dostawy właśnie na kontraktach, a nie na doraźnych zakupach na rynku.
Co ustala się w umowie kontraktacyjnej
Dobra umowa opisuje wprost, czego strony od siebie oczekują. W kontraktacji ziemniaków przemysłowych najczęściej pojawiają się te elementy:
| Element umowy | Co określa |
|---|---|
| Odmiana | konkretna odmiana pod dany produkt, np. Innovator na frytki |
| Areał lub ilość | powierzchnia uprawy albo tonaż do dostarczenia |
| Parametry jakościowe | sucha masa, kaliber, kształt, zawartość cukrów, brak wad |
| Harmonogram dostaw | okna odbioru w sezonie i po nim, z przechowalni |
| Forma dostawy | luz, big bag, worki, transport |
| Zasady ceny | sposób rozliczenia oparty o bieżące ceny rynkowe |
Im dokładniej opisane parametry, tym mniej sporów przy odbiorze. Dla zakładu przetwórczego kluczowe są zwykle sucha masa i niska zawartość cukrów, bo to one decydują o jakości frytki. Piszemy o tym szerzej we wpisie o tym, jakie ziemniaki na frytki sprawdzają się najlepiej.
Kontraktacja to nie tylko cena. To przede wszystkim ustalenie odmiany i parametrów jakościowych, dzięki którym surowiec z pola pasuje do linii przetwórcy bez przykrych niespodzianek.
Nasza rola: co daje przetwórcy nasze gospodarstwo
Gospodarujemy na ponad 800 hektarach, w tym około 400 hektarach warzyw, i pod frytki stawiamy przede wszystkim na odmianę Innovator, a obok niej na Donatę. Innovator to ta sama odmiana, której używa Farm Frites, nasz partner produkujący frytki dla dużej sieci gastronomicznej. Dla odbiorcy to sygnał, że pracujemy na surowcu sprawdzonym w przemyśle, a nie eksperymentalnym.
Do kontraktu wnosimy nie tylko bulwę, ale i to, co dzieje się wokół niej:
- Skala i precyzja pola. Prowadzimy uprawę w rolnictwie precyzyjnym, z nawigacją GPS i korekcją RTK, co daje wyrównane bulwy i więcej towaru w pożądanym kalibrze.
- Sortowanie i selekcja. Każdą partię selekcjonujemy pod kątem twardości, koloru i suchej masy, a do sortowania używamy sortownika optycznego, który odrzuca wady i zanieczyszczenia.
- Przechowalnia. Nasza przechowalnia na około 13 000 ton pozwala wydawać towar w oknach ustalonych w umowie, także poza szczytem zbiorów.
- Dokumentacja i badania. Mamy certyfikaty GlobalG.A.P. i GRASP, prowadzimy Integrowaną Produkcję Roślin i badamy każdą partię pod kątem pozostałości pestycydów i metali ciężkich.
Odmiana pod kontrakt: dlaczego Innovator
W kontraktacji odmiana to nie szczegół, tylko fundament. Zakład ustawia linię pod konkretny typ bulwy, więc pierwsze, co zapisuje w umowie, to właśnie odmiana. Innovator daje długie, okrągło-owalne bulwy o jasnej skórce, płytkich oczkach i wysokiej suchej masie, dlatego świetnie nadaje się na frytki i chipsy.
Uprawiamy go na żuławskich madach o parametrach zbliżonych do holenderskich polderów. To zasobne, głębokie gleby, na których bulwy dobrze dobierają suchą masę i równo dorastają do kalibru przemysłowego. Dzięki temu partia z kontraktu trzyma parametry, na których zależy odbiorcy. Odmianę i formy dostawy opisujemy też w ofercie ziemniaków.
Jakość i dokumentacja, czyli warunek wejścia
Dla dużego przetwórcy sama bulwa to za mało. Liczy się, czy dostawca potrafi udokumentować, jak ją wyprodukował. My każdą partię prowadzimy według zasad Integrowanej Produkcji Roślin i badamy pod kątem pozostałości pestycydów, metali ciężkich oraz substancji niebezpiecznych dla zdrowia konsumenta.
Certyfikaty GlobalG.A.P. i GRASP nie są dla nas ozdobą, tylko przepustką do współpracy z poważnymi odbiorcami. To samo dotyczy kalibrowania i formy towaru, które dobieramy pod odbiorcę, podobnie jak robimy to z cebulą, o czym piszemy przy okazji kalibru pod przetwórstwo.
Cena i rozliczenie
W kontraktacji cena rzadko jest sztywną liczbą na cały sezon. Najczęściej rozlicza się ją w oparciu o bieżące ceny rynkowe, z uwzględnieniem odmiany, jakości i formy dostawy. My cenę kalkulujemy właśnie na podstawie bieżących cen rynkowych i ustalamy ją indywidualnie w rozmowie z odbiorcą.
Zanim podpiszemy cokolwiek, wysyłamy bezpłatną próbkę, żeby przetwórca sam ocenił bulwę, kaliber i suchą masę. Jak wygląda u nas współpraca w hurcie i formy dostawy, opisujemy szerzej we wpisie o warzywach z Żuław w hurcie.
Najczęstsze pytania o kontraktację ziemniaków
Co to jest kontraktacja ziemniaków?
To umowa między gospodarstwem a odbiorcą, najczęściej zakładem przetwórczym, zawierana przed uprawą. Odbiorca zamawia z góry odmianę i ilość, a gospodarstwo zobowiązuje się dostarczyć towar w ustalonej jakości i terminie.
Dlaczego przetwórcy kontraktują ziemniaki zamiast kupować na rynku?
Bo potrzebują pewnego surowca o powtarzalnych parametrach przez cały rok produkcji. Kontrakt daje im pewność ilości, właściwej odmiany i rozłożonych w czasie dostaw, czego zakupy na rynku spot nie gwarantują.
Jaką odmianę ziemniaka kontraktuje się pod frytki?
Odmiany o wysokiej suchej masie i niskiej zawartości cukrów, o podłużnym kształcie. My pod frytki stawiamy przede wszystkim na Innovatora, a obok niego na Donatę.
Jak ustala się cenę w kontraktacji?
Najczęściej w oparciu o bieżące ceny rynkowe, z uwzględnieniem odmiany, jakości i formy dostawy. U nas cena jest kalkulowana na podstawie bieżących cen rynkowych i ustalana indywidualnie.
Czy mniejsze gospodarstwo też może kontraktować ziemniaki?
Tak, choć duzi przetwórcy zwykle oczekują odpowiedniej skali, powtarzalnej jakości i dokumentacji. Certyfikaty i możliwość przechowywania ułatwiają wejście w kontrakt.
Co daje przechowalnia w kontraktacji?
Pozwala wydawać towar w oknach ustalonych z odbiorcą, także poza szczytem zbiorów. Dzięki przechowalni na około 13 000 ton dostarczamy ziemniaki i cebulę przez cały rok.
Szukasz stałego dostawcy ziemniaka przemysłowego na kontrakt? Napisz przez stronę kontaktu albo zobacz ofertę ziemniaków. Zobacz też, jakie ziemniaki na frytki sprawdzają się najlepiej.
