Krótka odpowiedź: dojrzała i dobrze dosuszona cebula najlepiej leży w temperaturze od 0 do 2 st. C przy wilgotności względnej 65-75 procent. Zanim jednak partia trafi w te warunki, musi przejść dosuszanie i powolne schładzanie, a przed zimową wysyłką trzeba ją jeszcze ogrzać. Prowadzimy własną przechowalnię na 13 000 ton i sprzedajemy z niej cebulę przez większość roku, więc te parametry to dla nas codzienność, nie teoria.
Parametry w pigułce
| Faza | Temperatura | Wilgotność i powietrze | Jak długo |
|---|---|---|---|
| Dosuszanie po zbiorze | ciepłe powietrze, ok. 25-30 st. C | intensywny przepływ przez pryzmę | u nas 2-4 doby |
| Schładzanie | stopniowo w dół, mniej więcej 0,5 st. C na dobę | 65-75 procent | kilka tygodni |
| Przechowywanie właściwe | 0-2 st. C | 65-75 procent, regularna wentylacja | do wiosny |
| Przygotowanie do wydania | wyrównanie do temperatury otoczenia | bez kondensacji na łusce | 1-2 doby |
To zakresy orientacyjne dla cebuli żółtej i czerwonej przeznaczonej do długiego leżenia. O tym, ile cebula realnie wytrzymuje w magazynie, piszemy osobno we wpisie o tym, jak długo można przechowywać cebulę.
Dlaczego temperatura decyduje o wszystkim
Cebula po zbiorze nie jest martwym towarem. Oddycha, traci wodę i czeka na sygnał do wznowienia wzrostu. Niska temperatura ten sygnał wstrzymuje: im bliżej zera, tym głębsze uśpienie i mniejsze ubytki. Gdy w magazynie robi się za ciepło, cebula budzi się, puszcza korzenie i szczypior, a partia w kilka tygodni traci wartość handlową.
Groźne są też wahania. Każdy skok temperatury oznacza ryzyko kondensacji, czyli wilgotnej łuski, a wilgotna łuska to otwarta brama dla chorób przechowalniczych. Dlatego ważniejsza od samej liczby na termometrze jest stabilność: raz osiągnięte 0-2 st. C trzymamy bez huśtawki aż do wydania towaru.
Cztery fazy, przez które przechodzi każda partia
Zaczyna się na polu. Cebulę zbieramy dwufazowo, a po zbiorze dosuszamy ją w przechowalni przez 2-4 doby, aż szyjka się zamknie, a łuska zaszeleści w dłoni. Bez tego etapu żadna temperatura później nie uratuje partii.
Potem schładzamy. Nie wolno zrzucić cebuli z 20 do zera w jeden dzień, bo szok termiczny i kondensacja zrobią więcej szkody niż pożytku. Obniżamy temperaturę stopniowo, wykorzystując coraz chłodniejsze jesienne powietrze, mniej więcej pół stopnia na dobę.
Faza właściwa to spokojne miesiące przy 0-2 st. C i wilgotności 65-75 procent. Regularnie wietrzymy pryzmy, żeby odprowadzać wilgoć i dwutlenek węgla z oddychającej cebuli, i kontrolujemy partie, zanim cokolwiek pojedzie do klienta.
Ostatnia faza jest najczęściej pomijana w poradnikach: przygotowanie do wydania. Zimna cebula wystawiona wprost na ciepłe powietrze natychmiast pokrywa się rosą, a mokry towar nie może jechać do pakowni. Przed zimową wysyłką pozwalamy więc partii spokojnie dojść do temperatury zbliżonej do otoczenia.
Wilgotność, druga połowa równania
Zakres 65-75 procent nie wziął się znikąd. Powyżej niego cebula zaczyna korzenić i łatwiej łapie choroby przechowalnicze. Poniżej nadmiernie wysycha: łuska pęka i się łuszczy, a cebula traci masę, za którą nikt nam nie zapłaci. Wentylacja służy właśnie temu, żeby utrzymać się w tym korytarzu: suche, chłodne powietrze wchodzi w pryzmę i zabiera nadmiar wilgoci, zanim ta zdąży osiąść na łusce.
Jak pilnujemy tego na 13 000 ton
W skali domowej piwnicy wystarczy termometr. W naszej skali pilnujemy każdej komory osobno: mierzymy temperaturę na bieżąco, sterujemy wentylacją pod pogodę i sprawdzamy partie w trakcie leżenia, a nie dopiero przy wydaniu. Dzięki temu przechowalnia pozwala nam sterować sprzedażą przez cały sezon: nie musimy sprzedawać wszystkiego jesienią, gdy podaż jest największa.
Cały nasz proces, od zbioru przez dosuszanie po wydania zimą i wiosną, opisujemy we wpisie o przechowywaniu cebuli. To dobry punkt startu, jeśli temat jest dla Ciebie nowy.
Co z tego ma odbiorca
Odbiorca nie kupuje od nas parametrów, tylko ich skutek: twardą, suchą cebulę o zamkniętej szyjce, w marcu taką samą jak w październiku. Jeśli planujesz dostawy na zimę i wiosnę, sprawdź naszą ofertę cebuli albo napisz przez formularz kontaktowy. Podamy dostępne kalibry, formy pakowania i terminy z przechowalni.
