Ziemniaki kopiemy samobieżnym kombajnem AVR Puma 3. To maszyna czterorzędowa, napędzana silnikiem Volvo o mocy 469 KM, ze zbiornikiem na 8 ton, która podkopuje bulwy, oddziela je od ziemi i kamieni, i wyładowuje towar na przyczepę bez zatrzymywania się. W tym wpisie pokazujemy, jak taki zbiór wygląda u nas na ciężkiej żuławskiej madzie, dzień po dniu, a często i nocą.
Jak wygląda zbiór ziemniaków krok po kroku
Zbiór zaczyna się na długo przed wjazdem kombajnu. Najpierw niszczymy nać, żeby skórka bulwy zdążyła się zabliźnić. Dopiero wtedy ziemniak znosi transport i nie obiera się przy każdym kontakcie z sitem.
Potem wjeżdża kombajn i praca idzie w jednym ciągu:
- Podkopanie. Lemiesze wybierają cztery rzędy naraz razem z warstwą gleby.
- Oddzielanie. Ziemia przesypuje się przez przenośniki prętowe i wraca na pole, a bulwy jadą dalej.
- Doczyszczanie. Sita i taśmy oddzielają resztki naci, bryły i kamienie, których na madzie nigdy nie brakuje.
- Przebieranie. Załoga na stanowisku roboczym wyłapuje to, co przeszło dalej.
- Zbiornik i wyładunek. Czysty towar zsypuje się do zbiornika na 8 ton, a stamtąd taśmą na przyczepę jadącą obok.
Każdy z tych etapów to okazja, żeby bulwę obić. Dlatego kombajn ustawiamy pod konkretne pole: inaczej pracuje się na suchej ziemi, inaczej po deszczu, kiedy mada klei się do wszystkiego.
Dlaczego samobieżny, a nie zaczepiany
Przy naszym areale liczy się przepustowość i to, ile godzin dziennie maszyna faktycznie kopie, a nie stoi.
| Parametr | AVR Puma 3 |
|---|---|
| Typ | samobieżny kombajn 4-rzędowy |
| Silnik | Volvo, 469 KM |
| Zbiornik | 8 t |
| Wyładunek | w locie, na jadącą obok przyczepę |
| Zastosowanie | ziemniaki oraz cebula podbierana z wałów |
Samobieżna maszyna ma jednego operatora, własny napęd na wszystkie koła i kabinę z widokiem na cały ciąg roboczy. Nie potrzebuje ciągnika o dużej mocy, który przy zaczepianym kombajnie i tak większość czasu tylko ciągnie. Do tego lepiej rozkłada masę, co na ciężkiej, wilgotnej madzie ma znaczenie: mniej ugniatamy glebę, na której za rok stanie kolejna uprawa z naszego płodozmianu.
Delikatność wobec bulwy, czyli gdzie zaczyna się dobra frytka
Ziemniak nie wybacza obić. Uszkodzona bulwa ciemnieje, gorzej się przechowuje i wypada przy sortowaniu w zakładzie. Przy odmianach frytkowych, takich jak Innovator i Donata, stawka jest wysoka, bo o wartości partii decyduje sucha masa i długość frytki, a nie sam tonaż. Piszemy o tym szerzej we wpisie o tym, od czego zależy dobra frytka.
W praktyce delikatność ustawia się kilkoma decyzjami: wysokością zrzutów między taśmami, prędkością przenośników, obsadą stanowiska przebierania i tym, żeby zbiornik napełniać, a nie zasypywać. Im mniej razy bulwa spadnie z wysokości, tym mniej problemów zobaczy potem odbiorca.
Zbieramy tak, żeby bulwa jak najrzadziej swobodnie spadała. Każdy zbędny zrzut to potencjalne obicie, które ujawni się dopiero po tygodniach w magazynie, kiedy partia jest już u odbiorcy.
Wyładunek w locie i nocna zmiana
Kombajn nie zatrzymuje się, żeby oddać towar. Obok jedzie ciągnik z przyczepą, taśma wyładowcza podaje ziemniaki bezpośrednio na burtę i zbiór idzie dalej. Odwóz z pola prowadzimy naszymi ciągnikami, między innymi John Deere 6930 Premium z przyczepą tridem, na plandekach ograniczających obicia.
Nocą pracujemy wtedy, kiedy pogoda daje wąskie okno. Reflektory na kombajnie oświetlają ciąg roboczy, a operator widzi to samo co w dzień. Sezon 2025 był bardzo mokry, w lipcu spadało u nas od 150 do 220 litrów wody na metr kwadratowy w dobie, więc każda sucha doba była na wagę złota. Przy 87 maszynach w parku maszynowym potrafimy w takie okno wejść całym zestawem naraz.
Ta sama maszyna zbiera nam cebulę
AVR Puma 3 nie stoi po ziemniakach. Przy cebuli pracuje w drugiej fazie zbioru: podbiera wały ułożone wcześniej przez windrower Grimme WV 180 i wyładowuje towar w locie, do 150 ton na godzinę. Cały ten proces opisujemy we wpisie o kombajnie do cebuli.
Jedna maszyna do dwóch upraw to nie oszczędność na siłę, tylko lepsze wykorzystanie sprzętu, który i tak musi stać w gospodarstwie. Ziemniaki i cebula schodzą z pola w różnych terminach, więc kombajn ma zajęcie od sierpnia po późną jesień.
Najczęstsze pytania
Ile ziemniaków zbiera AVR Puma 3 na godzinę?
Wydajność zależy od plonu, wilgotności gleby i długości gonów, więc nie podajemy jednej liczby dla ziemniaków. Maszyna kopie cztery rzędy naraz, ma zbiornik na 8 ton i wyładowuje w locie, więc nie traci czasu na postoje. Przy cebuli podbieranej z wałów dochodzimy do 150 ton na godzinę.
Czy kombajn radzi sobie na ciężkiej glebie?
Tak, i to jest jego główne zadanie u nas. Żuławskie mady są ciężkie i po deszczu kleją się do sit. Pomaga rozbudowany ciąg oddzielania, możliwość ustawienia parametrów pod aktualne warunki oraz to, że jako maszyna samobieżna lepiej rozkłada masę.
Dlaczego kopiecie ziemniaki nocą?
Bo pogoda rzadko pyta o plany. Kiedy trafia się sucha doba w mokrym sezonie, zbieramy dalej po zmroku. Kombajn ma oświetlenie całego ciągu roboczego, a odwóz jest zorganizowany tak, żeby maszyna nie stała.
Czy zbiór ziemniaków wpływa na to, jak długo się przechowują?
Bardzo. Bulwa obita przy zbiorze gnije w magazynie i psuje towar wokół siebie. Dlatego delikatny zbiór traktujemy jako pierwszy etap przechowywania, tak samo jak przy cebuli, o czym piszemy w przewodniku o przechowywaniu.
Szukasz ziemniaków frytkowych albo jadalnych z gospodarstwa, które kopie własnym sprzętem i pilnuje bulwy od pola po paletę? Zobacz ofertę ziemniaków albo napisz przez stronę kontaktu.
