# MRL voor pesticiden in groenten: wat de limiet betekent voor afnemers

De MRL, de maximale residulimiet voor pesticiden: waar hij vandaan komt, hoe u een analyse-uitslag leest en waarom retailers een fractie van de limiet eisen.

De MRL, de maximale residulimiet (in de wettekst: maximumresidugehalte), is de wettelijke limiet voor de hoeveelheid van een bepaalde werkzame stof in een bepaald product, uitgedrukt in milligram per kilogram. Product dat binnen de MRL blijft, mag legaal in de hele EU worden verkocht. Voor een B2B-afnemer is dat echter pas het uitgangspunt: sommige retailers eisen veel lagere uitslagen, en wij mikken op uitslagen onder de bepalingsgrens. Wij leggen uit hoe je die getallen leest.

## Wat een MRL is en waar hij vandaan komt

De regels voor het vaststellen van MRL's staan in Verordening (EG) nr. 396/2005. Een limiet geldt altijd voor een paar: één werkzame stof en één product, bijvoorbeeld een bepaald fungicide in ui. Dezelfde stof kan in aardappelen een andere MRL hebben dan in tarwe.

Een MRL is geen toxiciteitsdrempel. Hij wordt afgeleid uit de goede landbouwpraktijk, dus uit veldproeven: welk residu er in de oogst achterblijft als het middel volgens het etiket wordt gebruikt, in de hoogste toegelaten dosering en met de kortste veiligheidstermijn. Pas daarna toetst de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) of dat niveau veilig is voor consumenten, ook voor de meest kwetsbare. Het niet naleven van de MRL, dus een uitslag die de limiet ook na verrekening van de meetonzekerheid overschrijdt, betekent dat de partij niet in de handel mag worden gebracht. Meestal wijst dat op een fout bij het toepassen van middelen. Het betekent niet automatisch dat de groente schadelijk is voor de gezondheid.

Is er voor een bepaald paar van stof en product geen eigen MRL vastgesteld, dan geldt de standaardlimiet van 0,01 mg/kg. De actuele limieten voor elke stof en elk gewas kunt u opzoeken in de EU Pesticides Database van de Europese Commissie.

## Bepalingsgrens en aantoonbaarheidsgrens

Dit zijn de twee begrippen die in gesprekken over "nul residuen" het vaakst worden verward.

| Begrip | Wat het betekent | Hoe het in de uitslag staat |
| --- | --- | --- |
| Maximale residulimiet (MRL) | wettelijke limiet voor residuen van een stof in een product | een getal in mg/kg in de kolom met de limiet |
| Bepalingsgrens (LOQ) | laagste concentratie die het laboratorium met bevestigde nauwkeurigheid meet | een vermelding als "< 0,01 mg/kg" |
| Aantoonbaarheidsgrens (LOD) | laagste concentratie die kan worden aangetoond, maar nog niet gemeten | staat meestal niet in het rapport voor de afnemer |
| Secundaire normen van retailers | limiet die de afnemer vaststelt als percentage van de MRL | staat in de specificatie of het contract, niet in de wetgeving |

Het EU-document SANTE 11312/2021 v2026, dat de validatie van methoden voor residuanalyse van pesticiden beschrijft, definieert de bepalingsgrens als de laagste concentratie die met aanvaardbare nauwkeurigheid voor de hele methode is gevalideerd. Let op de afkorting: in Verordening 396/2005 zelf staat "LOD" voor limit of determination. De Nederlandse tekst noemt dat "aantoonbaarheidsgrens", maar definieert het als de laagste concentratie die kan worden gekwantificeerd, dus in de praktijk de bepalingsgrens en niet de aantoonbaarheidsgrens uit het lab. Kijk in documenten daarom naar de definitie, niet alleen naar de afkorting.

## Hoe je de analyse-uitslag van een partij leest

Het laboratoriumrapport geeft per stof een van twee dingen: een getal of de vermelding dat de concentratie onder de bepalingsgrens ligt. Die tweede vermelding betekent dat het laboratorium de stof met zijn methode niet kwantitatief heeft bepaald.

Bij een getal moet u rekening houden met de meetonzekerheid. De officiële controle gaat standaard uit van 50%. Een monster is pas niet-conform als de uitslag na aftrek van de onzekerheid nog steeds boven de MRL ligt. Voorbeeld: bij een MRL van 0,1 mg/kg is een uitslag van 0,15 mg/kg een rekenkundige overschrijding, maar na aftrek van 50% (0,075 mg/kg) is er geen grond om het monster bij de officiële controle als niet-conform aan te merken. Een uitslag van 0,25 mg/kg geeft na aftrek van de onzekerheid 0,125 mg/kg, en dat is wel een non-conformiteit. Dat is de regel voor de inspectie. Bij de commerciële ontvangst betekent een uitslag boven de MRL, en bij sommige retailers al boven een derde van de MRL, meestal dat de partij wordt afgekeurd.

Bij de beoordeling van een rapport van een leverancier loont het om vier dingen te controleren:

- of een geaccrediteerd laboratorium de analyse heeft gedaan en het monster uit een concrete partij komt, niet "van het bedrijf in het algemeen",
- of het een multiresidu-analyse was, dus een breed pakket stoffen omvatte,
- welke bepalingsgrenzen de methode heeft voor de belangrijkste stoffen,
- of de uitslag te koppelen is aan het perceel en de oogstdatum, waarover wij schrijven bij de [residuanalyses van onze partijen](/blog/badania-pozostalosci-pestycydow).

## Waarom retailers een fractie van de MRL eisen

De wet zegt "tot de MRL", maar sommige retailers, vooral in Duitsland, stellen eigen, strengere limieten. Zo stelt het huidige inkoopbeleid van een van de grote Duitse discountketens, in de versie van september 2025, deze eisen aan groente en fruit:

- één werkzame stof hoogstens op een derde van de MRL,
- de opgetelde MRL-benutting van alle aangetoonde stoffen hoogstens 80%,
- hoogstens 5 aangetoonde werkzame stoffen per monster.

Andere retailers hebben vergelijkbare lijsten, met eigen drempels.

Voor de leverancier betekent dit dat product dat volgens de wet legaal is, toch kan zakken voor de specificatie van de afnemer. De marge moet op het veld worden opgebouwd: op afbraak in de bewaring kun je niet rekenen, en een partij boven de MRL mag niet worden verdund door die te mengen met ander product.

## Wie residuen controleert

In Polen controleert de Staatsinspectie voor Plantgezondheid en Zaaizaad (PIORiN) groenten in de primaire productie, dus rechtstreeks van het bedrijf. Levensmiddelen in de handel controleert de Sanitaire Staatsinspectie. De uitslagen uit de hele EU verzamelt de EFSA. In het gecoördineerde EU-programma over 2024, gepubliceerd op 5 mei 2026 (het mandje omvatte onder meer aubergines, bananen, broccoli, paprika, tafeldruiven, tarwe, olijfolie en eieren, zonder uien en aardappelen), had 43,1% van de 9842 monsters geen kwantificeerbare residuen, bleef 54,5% binnen de limieten, overschreed 2,4% de MRL en werd 1,2% na verrekening van de meetonzekerheid als niet-conform aangemerkt.

## Hoe wij werken

Wij produceren met een technologie zonder pesticideresiduen, volgens de principes van de Geïntegreerde Gewasproductie. In de praktijk is het doel niet binnen de MRL blijven, maar een uitslag onder de bepalingsgrens. De gewasbescherming plannen wij zo dat stoffen voor de oogst de tijd hebben om af te breken, dus met marge ten opzichte van de veiligheidstermijn, zoals wij beschrijven in het bericht over de [veiligheidstermijn bij uien](/blog/okres-karencji-w-uprawie-cebuli).

{% captionedImage src="/images/machines/ecorobotix-ara.webp" alt="Trekker met de plaatsspecifieke spuit Ecorobotix ARA op ons uienperceel" caption="De Ecorobotix ARA geeft het middel alleen af waar de camera's onkruid herkennen. Minder middel op het land betekent minder om in de oogst terug te vinden." /%}

Precisie levert het meeste op. De plaatsspecifieke spuit Ecorobotix ARA verlaagt bij ons de doseringen chemie met ongeveer 70%. Elke partij controleren wij, en de analyses omvatten residuen van pesticiden, zware metalen en stoffen die de gezondheid bedreigen. Het verschil tussen biologisch, gangbaar en residuvrij product zetten wij uiteen in de vergelijking [biologische ui of ui zonder pesticideresiduen](/blog/cebula-ekologiczna-czy-bez-pozostalosci).

Wij telen zo'n 250 ha uien en verkopen die aan pakstations en verwerkende bedrijven, waarover wij schrijven in het bericht over [uien in de groothandel rechtstreeks van de teler](/blog/cebula-hurt-dostawca). Rassen, sorteringen en verpakkingen vindt u in ons [uienaanbod](/oferta/cebula). Heeft uw specificatie een limiet in procenten van de MRL, schrijf ons dan via het [contactformulier](/kontakt), dan maken wij een aanbod samen met de analysedocumenten. De prijs berekenen wij op basis van de actuele marktprijzen.

## Veelgestelde vragen

### Waar staat de afkorting MRL voor?

Voor maximale residulimiet, in het Engels maximum residue level. Het is de wettelijke limiet voor de hoeveelheid van een bepaalde werkzame stof in een bepaald product, uitgedrukt in mg/kg.

### Is groente met residuen onder de MRL veilig?

Volgens het EU-systeem van risicobeoordeling wel: een MRL kan pas worden vastgesteld als de EFSA heeft bevestigd dat hij veilig is voor alle groepen consumenten, ook de meest kwetsbare. De EFSA beoordeelt het gezondheidsrisico van residuen in levensmiddelen in de EU als laag.

### Wat is het verschil tussen de bepalingsgrens en de aantoonbaarheidsgrens?

De aantoonbaarheidsgrens is de laagste concentratie die kan worden aangetoond. De bepalingsgrens is de laagste concentratie die het laboratorium met bevestigde nauwkeurigheid meet. Een uitslag "onder de bepalingsgrens" betekent dat de stof niet kwantitatief is bepaald.

### Waarom eisen retailers minder dan de MRL?

Omdat ze een veiligheidsmarge willen en het risico voor hun imago willen beperken. Sommige retailers, vooral in Duitsland, staan voor één stof hoogstens een derde van de MRL toe en beperken zowel de totale MRL-benutting van alle aangetoonde stoffen als hun aantal.