# Sortowanie ziemniaków przed wysyłką: co odrzuca u nas sortownik optyczny

Sortowanie ziemniaków przed wysyłką: DOWNS CropVision skanuje bulwy w 360 stopniach, do 100 ton na godzinę. Co odrzuca maszyna i jakie wady liczą przepisy.

Sortowanie ziemniaków przed wysyłką robimy na sortowniku optycznym DOWNS CropVision. Kamery i AI skanują każdą bulwę w 360 stopniach i odrzucają kamienie, bryły ziemi oraz sztuki z wadami, do 100 ton na godzinę. Niżej pokazujemy drogę ziemniaka od kombajnu do odbiorcy, zestawiamy to, co odrzuca maszyna, z tym, co liczą przepisy, i podpowiadamy, jak sprawdzić partię u siebie.

## Droga ziemniaka od pola do odbiorcy

Uprawiamy ziemniaki frytkowe i jadalne na Żuławach. Gospodarujemy na ponad 800 ha, w tym na około 400 ha warzyw, i pracujemy na 87 maszynach. Cały proces prowadzimy sami, więc zanim partia wyjedzie do pakowni albo przetwórni, przechodzi przez te etapy:

- **Zbiór.** Ziemniaki kopiemy samobieżnym kombajnem AVR Puma 3, cztery rzędy naraz, delikatnie dla bulw. Silnik Volvo o mocy 469 KM i zbiornik na 8 ton pozwalają pracować bez przestojów, także nocą.
- **Sortowanie optyczne.** DOWNS CropVision wyjmuje z partii kamienie, bryły ziemi i bulwy z wadami.
- **Kontrola partii.** Każdą partię selekcjonujemy pod kątem twardości, koloru i zawartości suchej masy. Badamy ją też na pozostałości pestycydów, metale ciężkie i substancje niebezpieczne dla zdrowia.
- **Kalibrowanie i pakowanie.** Kaliber i formę dobieramy pod odbiorcę: luzem, w big bagach albo w workach 15 kg, 10 kg i mniejszych.

{% captionedImage src="/images/video/ziemniaki-kombajn-bok.webp" alt="Zielony kombajn AVR Puma 3 z boku podczas zbioru cebuli z wałów, na pierwszym planie rzędy cebuli na polu" caption="Tym samym kombajnem AVR Puma 3 kopiemy ziemniaki. Na zdjęciu pracuje przy zbiorze cebuli z wałów." /%}

## Co odrzuca sortownik optyczny DOWNS CropVision

Sortownik ogląda całą powierzchnię bulwy, w pełnych 360 stopniach, a nie tylko jej wierzch. Kamery przemysłowe i sztuczna inteligencja oceniają każdą sztukę z osobna. Tak wygląda maszyna w liczbach:

- **sortuje:** cebulę, ziemniaki i buraki czerwone,
- **technologia:** kamery przemysłowe i AI, skan 360 stopni,
- **odrzuca:** kamienie, bryły ziemi oraz sztuki z wadami,
- **wydajność:** do 100 ton na godzinę.

Duże partie schodzą więc szybko, a do odbiorcy jedzie wyrównany, czysty towar. Budowę i pracę maszyny opisujemy szerzej we wpisie o tym, jak działa [sortownik optyczny](/blog/sortownik-optyczny-downs-cropvision).

Kamienie i bryły ziemi to nie tylko balast na wadze. W [rozporządzeniu o jakości handlowej ziemniaków](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) zanieczyszczenie mineralne opisano jako bulwy zanieczyszczone grudkami ziemi i kamieniami. Według tego samego [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) w ziemniakach jadalnych bulw zanieczyszczonych mineralnie i organicznie może być najwyżej 1% masy.

Na tym samym sortowniku przechodzi u nas cebula. Jak trzymamy ją w przechowalni na 13 000 ton, opisujemy w przewodniku [przechowywanie cebuli](/blog/przechowywanie-cebuli).

## Jakie wady ziemniaków liczą przepisy

Dla ziemniaków jadalnych progi wad ustala [rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf), znowelizowane w marcu 2026 roku, i liczy je jako maksymalny udział wagowy bulw w partii.

| Wada w ziemniakach jadalnych | Definicja w przepisie | Limit według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) |
| --- | --- | --- |
| Zazielenienie | zielona barwa na ponad 1/8 powierzchni bulwy, w głąb miąższu powyżej 5 mm | łącznie z wadami wewnętrznymi do 2% |
| Wady wewnętrzne | rdzawa, czarna, szara plamistość oraz pustowatość serc | łącznie z zazielenieniem do 2% |
| Zgnilizna | m.in. sucha i mokra zgnilizna, gangrena, zaraza ziemniaka | do 1% |
| Zanieczyszczenia | grudki ziemi, kamienie, części łętów, słomy, chwastów | do 1% |
| Uszkodzenia | mechaniczne lub przez szkodniki, głębiej niż 5 mm | do 3% |
| Parch zwykły | plamy na ponad 1/4 powierzchni bulwy | do 3% |
| Niekształtne | zdeformowane, dzieciuchowate, wrzecionowate | do 3% |
| Za małe | średnica poniżej wymaganej, nie mniej niż 28 mm | do 2% |
| Kiełki | powyżej 3 mm | nie dopuszcza się |

Wszystkie limity procentowe razem, łącznie z bulwami za małymi, niedojrzałymi i innych odmian, nie mogą według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) przekroczyć 8% masy partii. Ostrzejszy jest limit łączny dla części z nich: według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) w ziemniakach jadalnych bulwy zazieleniałe, z wadami wewnętrznymi, porażone zgnilizną, zanieczyszczone, za małe, z parchem zwykłym i uszkodzone razem nie mogą przekroczyć 6% masy.

Dla przetwórni ważne jest jedno zdanie z początku aktu. Według [tekstu jednolitego rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2020/371/text/O/D20200371.pdf) jego przepisów nie stosuje się do ziemniaków jadalnych przeznaczonych do przetwórstwa spożywczego. Przy ziemniakach na frytki ta tabela więc nie obowiązuje, a kaliber i formę dostawy dobieramy pod odbiorcę.

## Zielone, obite i kiełkujące bulwy

### Zielone

Więcej o zazielenieniu w magazynie piszemy przy temacie [przechowywanie ziemniaków jadalnych](/blog/przechowywanie-ziemniakow-jadalnych).

### Obite

[Rozporządzenie](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) liczy bulwę ziemniaka jadalnego jako uszkodzoną, gdy uszkodzenie mechaniczne lub przez szkodniki sięga głębiej niż 5 mm. Najtańszy sposób na obicia to nie robić ich przy zbiorze, dlatego kopiemy kombajnem, który pracuje delikatnie dla bulw.

### Kiełkujące

W ziemniakach jadalnych [rozporządzenie](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) nie dopuszcza bulw porośniętych kiełkami powyżej 3 mm. Tu nie ma progu procentowego, więc kiełki warto sprawdzić w każdej próbie.

## Jak sprawdzić partię ziemniaków po sortowaniu, krok po kroku

1. Poproście o bezpłatną próbkę. Wysyłamy ją na życzenie.
2. Oddzielcie i zważcie zanieczyszczenia: grudki ziemi, kamienie, resztki łętów i słomy. To najprostszy test tego, jak pracował sortownik.
3. Obejrzyjcie bulwy w dobrym świetle ze wszystkich stron i odłóżcie osobno zielone, obite, gnijące i z kiełkami.
4. Przekrójcie część bulw i poszukajcie wad wewnętrznych, które [rozporządzenie](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) opisuje jako bulwy z rdzawą, czarną, szarą plamistością oraz z pustowatością serc.
5. Zmierzcie średnicę: w ziemniakach jadalnych [rozporządzenie](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) wymaga średnicy poprzecznej od 35 mm dla bulw okrągłych i okrągłoowalnych oraz od 30 mm dla podłużnych.
6. Policzcie udział wagowy każdej grupy i porównajcie go z tabelą wyżej, a przy ziemniakach do przetwórstwa ze specyfikacją z waszej umowy.

Co dyskwalifikuje partię przy rozładunku, opisujemy szerzej we wpisie [wady ziemniaków przy odbiorze](/blog/wady-ziemniakow-przy-odbiorze).

## Odmiany, dokumenty i zamówienie

Z frytkowych uprawiamy Innovator i Donata, z jadalnych Twister, Bella Rosa, Joline i Gala. Innovatora odbiera od nas m.in. Farm Frites. Produkujemy w technologii bez pozostałości pestycydów, zgodnie z zasadami Integrowanej Produkcji Roślin, i mamy certyfikaty GlobalG.A.P., GRASP, FSA Gold (Farm Sustainability Assessment) oraz GMP+.

Odmiany i formy dostawy zebraliśmy w ofercie [ziemniaki frytkowe i jadalne](/oferta/ziemniaki). Cena jest kalkulowana na podstawie bieżących cen rynkowych, więc podajemy ją po rozmowie o ilości, terminie i formie dostawy. Napiszcie do nas przez [formularz kontaktowy](/kontakt).

## Najczęstsze pytania o sortowanie ziemniaków

### Jak działa sortownik optyczny do ziemniaków?

U nas pracuje DOWNS CropVision. Kamery przemysłowe i AI skanują każdą bulwę w 360 stopniach i odrzucają kamienie, bryły ziemi oraz sztuki z wadami, do 100 ton na godzinę.

### Jakie ziemniaki są odrzucane przy sortowaniu?

Nasz sortownik odrzuca kamienie, bryły ziemi i bulwy z wadami. Według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) w ziemniakach jadalnych osobne limity mają m.in. bulwy zazieleniałe, z wadami wewnętrznymi, porażone zgnilizną, uszkodzone, z parchem zwykłym i niekształtne.

### Jak rozpoznać zielone ziemniaki?

Według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) bulwa ziemniaka jadalnego jest zazieleniała, gdy zielona barwa zajmuje więcej niż 1/8 powierzchni i sięga w głąb miąższu powyżej 5 mm. Takich bulw razem z bulwami z wadami wewnętrznymi może być według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) najwyżej 2% masy partii.

### Na jakie wielkości sortuje się ziemniaki?

Według [rozporządzenia](https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/423/text/O/D20260423.pdf) ziemniaki jadalne mają średnicę poprzeczną od 35 mm, a podłużne od 30 mm, natomiast ziemniaki jadalne drobne od 20 mm do tych granic. Kaliber naszej partii dobieramy pod odbiorcę.