# Nawożenie cebuli: ile azotu, po co siarka i kiedy przestać

Ile azotu potrzebuje cebula, po co jej siarka i dlaczego późna dawka psuje przechowywanie. Nawożenie cebuli okiem gospodarstwa, które sprzedaje ją z magazynu.

Nawożenie cebuli sprowadza się do trzech decyzji: ile dać azotu, ile siarki i kiedy przestać. Pierwsze dwie decydują o wielkości i wyrównaniu plonu, trzecia o tym, czy cebula przeleży w magazynie do wiosny. Poniżej tłumaczymy, jak układamy nawożenie na naszych 250 hektarach cebuli i dlaczego skutki tych decyzji widać dopiero pół roku później, w przechowalni.

## Dlaczego cebula jest wymagająca

Cebula ma płytki, słabo rozbudowany system korzeniowy. Nie sięgnie po składniki z głębszych warstw tak jak zboże czy rzepak, więc pokarm musi być dostępny blisko powierzchni i dokładnie wtedy, gdy roślina go potrzebuje. Do tego cały plon buduje się w kilka tygodni, między wykształceniem liści a załamaniem szczypioru.

Pracujemy na madach żuławskich, czyli glebach zasobnych i próchnicznych, o których piszemy szerzej we wpisie o [glebach żuławskich pod cebulę](/blog/gleby-zulawskie-mady-pod-cebule). Dobra gleba nie zwalnia jednak z bilansu. Zasobność trzeba znać, a nie zakładać, bo różnice potrafią być duże nawet w obrębie jednej kwatery.

## Ile azotu, fosforu, potasu i siarki

Punktem wyjścia w towarowej uprawie cebuli są zakresy poniżej. To orientacja przy plonie rzędu 50 do 60 ton z hektara, a nie recepta: konkretne dawki wynikają z analizy gleby i z zaplanowanego plonu.

| Składnik | Orientacyjny zakres | Kiedy podajemy | Na co wpływa |
| --- | --- | --- | --- |
| Azot (N) | ok. 120-140 kg/ha | dzielony: przedsiewnie i pogłównie | wielkość cebuli, tempo wzrostu |
| Fosfor (P2O5) | ok. 60-80 kg/ha | przedsiewnie | ukorzenienie i start rośliny |
| Potas (K2O) | ok. 150-200 kg/ha | przedsiewnie | gospodarka wodą, trwałość łuski |
| Siarka (S) | w zaleceniach 40-100 kg/ha | przedsiewnie, razem z azotem | wykorzystanie azotu, ostrość i jakość |
| Mikroelementy | według analizy | dolistnie w sezonie | wyrównanie łanu |

Azot dzielimy. Część idzie przed siewem, reszta pogłównie, zwykle od trzeciej dekady maja do połowy czerwca. Późniejsze dawki są już przeciwskuteczne.

{% callout tone="warning" %}
Ostatnia dawka azotu to najważniejsza data w całym nawożeniu cebuli. Azot podany za późno opóźnia dojrzewanie, zostawia grube szyjki i skraca przechowywanie. Cebula rośnie ładnie na polu, a psuje się w magazynie.
{% /callout %}

## Siarka, cichy wspólnik azotu

Cebula należy do roślin siarkolubnych. Siarka buduje związki, którym cebula zawdzięcza zapach i ostrość, a przy okazji decyduje o tym, czy roślina w ogóle wykorzysta podany azot. Przy niedoborze siarki część azotu po prostu się marnuje, a łan rośnie nierówno.

Zalecane dawki siarki różnią się między źródłami dość mocno, dlatego nie przepisujemy ich w ciemno. Ustawiamy je na podstawie analizy gleby i podajemy razem z azotem przed siewem, najczęściej w formie nawozu, który niesie oba składniki naraz.

{% captionedImage src="/images/galleryPage/13.webp" alt="Ciągnik Fendt z siewnikiem precyzyjnym i przednim zbiornikiem na nawóz podczas wiosennego siewu" caption="Nawóz startowy podajemy razem z siewem, jednym przejazdem." /%}

## Jak ustalamy dawki u siebie

Nie mamy jednej dawki na całe gospodarstwo. Pola różnią się zasobnością, historią uprawy i przebiegiem wiosny, więc nawożenie układamy tak:

- **Analiza gleby** przed sezonem, osobno dla kwater, żeby znać punkt startu.
- **Mapy zasobności** i [zmienne dawkowanie nawozów](/blog/zmienne-dawkowanie-variable-rate), które podaje więcej tam, gdzie gleba jest uboższa, a mniej tam, gdzie zapas już jest.
- **Nawigacja GPS z korekcją RTK**, dzięki której przejazdy się nie nakładają i nikt nie dostaje podwójnej dawki na styku pasów.
- **Dokarmianie dolistne** mikroelementami w sezonie, gdy widać, że łan tego potrzebuje.
- **Zasady Integrowanej Produkcji Roślin**, czyli [integrowana produkcja](/blog/integrowana-produkcja-roslin) zamiast nawożenia z automatu.

## Nawożenie widać dopiero w przechowalni

Tu jest różnica między uprawą na sprzedaż z pola a uprawą pod magazyn. My sprzedajemy cebulę przez większość roku z własnej [przechowalni na 13 000 ton](/blog/przechowywanie-cebuli), więc każda partia musi wytrzymać miesiące leżenia.

Cebula przenawożona azotem rośnie bujnie, ale dojrzewa później i gorzej domyka szyjkę. Taka szyjka jest bramą dla chorób przechowalniczych, więc towar zaczyna się psuć w styczniu, a nie we wrześniu. Zbilansowane nawożenie razem z dwufazowym zbiorem i dosuszaniem to trzy rzeczy, które razem decydują o tym, czy cebula doleży do wiosny.

## Co z tego ma odbiorca

Kupujący nie pyta o dawki azotu, tylko o dwie rzeczy: czy kaliber będzie wyrównany i czy partia dowieziona w marcu będzie tak samo dobra jak ta z października. Nawożenie odpowiada za oba te punkty, bo równy łan daje równy kaliber, a dojrzała, domknięta cebula znosi przechowywanie.

Cały cykl opisujemy we wpisie o tym, [jak uprawiamy cebulę na Żuławach](/blog/cebula-z-zulaw-jak-uprawiamy). Jeśli szukasz dostawcy na sezon, sprawdź naszą [ofertę cebuli](/oferta/cebula) albo napisz przez [formularz kontaktowy](/kontakt), a odeślemy dostępne kalibry i terminy.

## Najczęstsze pytania

### Ile azotu potrzebuje cebula?

W towarowej uprawie przyjmuje się orientacyjnie 120-140 kg azotu na hektar przy plonie rzędu 50-60 ton. Dawkę dzieli się na część przedsiewną i pogłówną, a jej wysokość ustala się na podstawie analizy gleby.

### Po co cebuli siarka?

Siarka odpowiada za związki dające cebuli zapach i ostrość, a przede wszystkim pozwala roślinie wykorzystać azot. Przy jej niedoborze azot działa słabiej, więc oba składniki planuje się razem.

### Kiedy przestać nawozić cebulę azotem?

Ostatnia dawka pogłówna powinna trafić na pole najpóźniej około połowy czerwca. Późniejszy azot opóźnia dojrzewanie, powoduje grube szyjki i pogarsza zdolność przechowalniczą.

### Czy nawożenie wpływa na przechowywanie cebuli?

Tak, i to bardzo. Cebula przenawożona azotem gorzej domyka szyjkę, przez co łatwiej wchodzą w nią choroby przechowalnicze. Różnicę widać po kilku miesiącach leżenia w magazynie.

### Skąd wiecie, ile nawozu dać na konkretnym polu?

Z analizy gleby i map zasobności. Na ich podstawie stosujemy zmienne dawkowanie, więc dawka zmienia się w obrębie pola zamiast być stała na całej powierzchni.