# Klasy jakości cebuli: co oznacza klasa I i II w normie handlowej

Klasy jakości cebuli według normy UNECE FFV-25: wymagania minimalne, klasa I i klasa II, sortowanie według średnicy i tolerancje. Jak sprawdzamy to u nas.

Klasa jakości cebuli mówi, ile wad dopuszcza partia i jak wyrównany ma być towar w opakowaniu. W obrocie hurtowym odwołujemy się do normy handlowej UNECE FFV-25 dla cebuli, która opisuje wymagania minimalne, dwie klasy jakości (I i II), zasady sortowania według średnicy oraz tolerancje. Wyjaśniamy, co te zapisy oznaczają w praktyce i jak sprawdzamy je na własnej linii, zanim cebula z naszych około 250 hektarów pojedzie do pakowni.

## Skąd biorą się klasy jakości cebuli

W Unii Europejskiej cebula podlega wyłącznie ogólnej normie handlowej dla owoców i warzyw. Normy szczegółowe, obowiązujące od 2025 roku na podstawie rozporządzenia delegowanego (UE) 2023/2429, dotyczą jedenastu produktów, takich jak jabłka, pomidory czy papryka, i cebuli wśród nich nie ma. Ogólna norma mówi tylko tyle, że towar ma być zdrowy, czysty i nadający się do sprzedaży.

Dlatego branża sięga po normę UNECE FFV-25, wypracowaną przez Europejską Komisję Gospodarczą ONZ. Towar zgodny z nią jest uznawany za spełniający ogólną normę unijną, a jej zapisy to wspólny język dostawcy, pakowni i kontroli jakości w całej Europie. Gdy w zamówieniu pojawia się "klasa I, kaliber 50-70", obie strony wiedzą dokładnie to samo, niezależnie od tego, czy cebula jedzie do Poznania, czy do Hamburga. Jak ustawiamy kaliber pod konkretny zakład, opisujemy w tekście o [kalibrze cebuli pod przetwórstwo](/blog/jaki-kaliber-cebuli-do-przetworstwa). Tutaj skupiamy się na klasie, czyli na jakości.

## Wymagania minimalne: co musi spełniać każda cebula

Zanim w ogóle mówimy o klasie, partia musi przejść przez wymagania minimalne. Dotyczą one obu klas.

- **Cebula cała, zdrowa i czysta**, bez gnicia i bez widocznych zanieczyszczeń.
- **Bez uszkodzeń mrozowych** i bez nadmiernej wilgoci na powierzchni.
- **Dostatecznie sucha:** przy cebuli do przechowywania co najmniej dwie zewnętrzne łuski i szyjka całkowicie suche.
- **Bez pustej lub łykowatej szyjki**, praktycznie wolna od szkodników i bez uszkodzeń miąższu przez szkodniki.
- **Szyjka ukręcona lub równo obcięta**, nie dłuższa niż 6 cm.
- **Bez obcego zapachu i smaku.**

Norma mówi też, że cebula ma znieść transport i manipulację i dotrzeć na miejsce w zadowalającym stanie. W praktyce to zdanie przekłada się na pracę, którą wykonujemy przed wysyłką: [dosuszanie, sortowanie i kontrolę każdej partii](/blog/kontrola-jakosci-partia-po-partii).

## Klasa I i klasa II: różnice

Norma dla cebuli zna tylko dwie klasy. Nie ma klasy Ekstra, którą spotyka się przy jabłkach czy pomidorach. Różnica między klasą I a II sprowadza się do tego, ile i jakich wad wolno.

| Cecha | Klasa I | Klasa II |
| --- | --- | --- |
| Jędrność | jędrna i zwarta | dostatecznie jędrna |
| Wyrastanie w szczypior | niedopuszczalne | dopuszczalne początkowe oznaki w ramach tolerancji |
| Korzenie | praktycznie bez kępki korzeni | kępka korzeni dopuszczalna |
| Kształt i barwa | lekkie odchylenia od typu odmiany | wyraźniejsze odchylenia |
| Plamy na łusce | nie naruszają ostatniej suchej łuski, do 1/5 powierzchni | nie naruszają ostatniej suchej łuski, do 1/2 powierzchni |
| Łuska zewnętrzna | powierzchowne pęknięcia i częściowy brak łuski, jeśli miąższ jest chroniony | brak łuski do 1/3 powierzchni, małe zagojone pęknięcia i stłuczenia |
| Ślady chorób i szkodników | brak | lekkie, zagojone, bez uszkodzenia miąższu |

Najprościej: klasa I to towar, który wygląda tak, jak oczekuje sieć handlowa w siatce na półce. Klasa II to cebula pełnowartościowa w użyciu, ale z wadami wyglądu, która częściej trafia do obierania i przetwórstwa. Na co patrzeć w praktyce przy ocenie partii, opisujemy w liście kontrolnej [jak rozpoznać cebulę dobrej jakości](/blog/jak-rozpoznac-cebule-dobrej-jakosci).

{% callout tone="info" %}
Klasa i kaliber to dwa niezależne parametry. Klasa opisuje jakość i wygląd, kaliber wielkość. Odbiorca określa w zamówieniu oba i oba sprawdzamy osobno.
{% /callout %}

## Sortowanie według średnicy i wyrównanie w opakowaniu

Norma sortuje cebulę według największej średnicy przekroju poprzecznego. Minimalna średnica to 10 mm. Najważniejsza dla odbiorcy jest jednak zasada wyrównania: rozrzut średnic w jednym opakowaniu nie może przekroczyć określonej wartości, zależnej od wielkości najmniejszej cebuli.

| Najmniejsza cebula w opakowaniu | Maksymalna różnica średnic |
| --- | --- |
| od 10 do poniżej 20 mm | 5 mm |
| od 20 do poniżej 40 mm | 15 mm |
| od 40 do poniżej 70 mm | 20 mm |
| 70 mm i więcej | 30 mm |

To dlatego typowe frakcje handlowe wyglądają jak 40-60, 50-70 czy 60-80 mm, a nie 40-90. Wyrównanie robi u nas [sortownik optyczny DOWNS CropVision](/blog/sortownik-optyczny-downs-cropvision), który skanuje każdą sztukę w 360 stopniach, rozdziela frakcje i od razu odrzuca sztuki z wadami, kamienie i bryły, z wydajnością do 100 ton na godzinę.

{% captionedImage src="/images/galleryPage/3.webp" alt="Cebula w workach siatkowych ułożona na paletach, gotowa do wysyłki do odbiorcy" caption="Każda paleta to jedna klasa i jedna frakcja. Tak odbiorca wie, co dostaje, zanim otworzy worek." /%}

## Tolerancje: ile wad wolno w partii

Żadna partia nie jest w stu procentach idealna i norma to uwzględnia. Tolerancje liczy się w procentach liczby sztuk lub masy w opakowaniu.

- **Klasa I:** do 10% cebul, które nie spełniają wymagań klasy I, ale mieszczą się w klasie II; w tym najwyżej 1% sztuk niespełniających wymagań minimalnych lub zgniłych.
- **Klasa II:** do 10% cebul, które nie spełniają wymagań klasy II ani wymagań minimalnych; w tym najwyżej 2% sztuk zgniłych. Dodatkowo dopuszcza się do 10% cebul z początkowymi oznakami wyrastania.
- **Wielkość:** w obu klasach do 10% cebul poza deklarowaną frakcją.

{% callout tone="warning" %}
Tolerancja to margines na nieuniknione, a nie cel. Partia, która wyjeżdża od nas jako klasa I, ma być klasą I także po rozładunku, dlatego sortujemy ostrzej, niż wymaga norma, i zostawiamy sobie zapas na transport.
{% /callout %}

## Jak oceniamy klasę u nas, zanim cebula wyjedzie

Norma opisuje towar w momencie kontroli, a my odpowiadamy za to, żeby spełniał ją po dojechaniu do odbiorcy. Dlatego ocena klasy zaczyna się długo przed pakowaniem: od dosuszenia szyjki po zbiorze, przez przechowywanie w stałym chłodzie, po sortowanie optyczne i ręczną kontrolę prób z każdej partii. Do tego dochodzą certyfikaty GlobalG.A.P. i GRASP oraz badania pozostałości, które odbiorca dostaje razem z dokumentami dostawy.

Na tej podstawie układamy naszą [ofertę cebuli hurt dla pakowni i przetwórstwa](/blog/cebula-hurt-dostawca): cebula żółta i czerwona w klasie I, w ustalonej frakcji, pakowana luzem, w big bagach lub w workach, dostępna przez cały rok dzięki przechowalni na 13 000 ton. Szczegóły odmian i opakowań znajdziecie na stronie [cebula w naszej ofercie](/oferta/cebula). Jeśli potrzebujecie konkretnej klasy i kalibru pod swój zakład, [napiszcie do nas](/kontakt), przygotujemy ofertę pod specyfikację.

## Najczęstsze pytania

### Jakie są klasy jakości cebuli?

Norma handlowa UNECE FFV-25 dzieli cebulę na klasę I i klasę II. Nie ma klasy Ekstra. Klasy różnią się dopuszczalnymi wadami kształtu, barwy i łuski oraz obecnością korzeni i oznak wyrastania w szczypior.

### Co oznacza cebula klasy I?

Cebula jędrna, zwarta, praktycznie bez kępki korzeni i bez oznak wyrastania w szczypior, z lekkimi tylko odchyleniami kształtu i barwy oraz plamami nienaruszającymi ostatniej suchej łuski na nie więcej niż jednej piątej powierzchni.

### Czym różni się klasa od kalibru cebuli?

Klasa opisuje jakość i wygląd, kaliber wielkość cebuli, mierzoną jako największa średnica przekroju poprzecznego. Odbiorca zwykle określa oba parametry, na przykład klasa I w frakcji 50-70 mm.

### Ile wadliwych cebul może być w partii klasy I?

Norma dopuszcza do 10% sztuk lub masy niespełniających wymagań klasy I, ale mieszczących się w klasie II, w tym najwyżej 1% zgniłych, oraz do 10% sztuk poza deklarowaną frakcją wielkości. Sortujemy ostrzej, żeby zostawić zapas na transport.