# Ewidencja zabiegów ochrony roślin: co zapisujemy i co daje odbiorcy

Ewidencja zabiegów ochrony roślin: co musi zawierać, od kiedy w Polsce obowiązuje forma elektroniczna i dlaczego odbiorca warzyw powinien o nią pytać.

Ewidencja zabiegów ochrony roślin to obowiązkowy zapis każdego oprysku: jaki środek, kiedy, w jakiej dawce, na jakim polu i na jakiej uprawie. Prowadzi ją każdy profesjonalny użytkownik środków ochrony roślin, a przechowuje co najmniej 3 lata. Dla odbiorcy warzyw to najprostszy sposób, żeby sprawdzić, co robiliśmy na polu i czy zachowaliśmy okresy karencji. Czy cokolwiek zostało w warzywie, pokazuje dopiero badanie partii.

## Co mówi prawo: trzy warstwy

Obowiązek ma trzy poziomy, które łatwo pomylić:

1. **Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009, art. 67.** Profesjonalni użytkownicy prowadzą i przechowują przez co najmniej trzy lata dokumentację stosowanych środków: nazwę środka, czas zastosowania, dawkę, obszar i uprawę. Na żądanie udostępniają ją właściwemu organowi. Przepis wymienia też wprost strony trzecie, takie jak sprzedawcy detaliczni czy branża wody pitnej, które mogą zwrócić się o dostęp do tych informacji przez właściwy organ.
2. **Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/564.** Ujednolica treść wpisu i wprowadza formę elektroniczną, nadającą się do odczytu maszynowego. Każdy zabieg rejestruje się bez zbędnej zwłoki.
3. **Polska ustawa o środkach ochrony roślin.** Dokłada własny wymóg: w dokumentacji trzeba wskazać realizację integrowanej ochrony roślin, podając co najmniej przyczynę wykonania zabiegu. Za brak ewidencji ustawa przewiduje karę grzywny.

## Ewidencja elektroniczna: od kiedy obowiązuje w Polsce

Opisujemy stan prawny na październik 2026 roku. W sieci wciąż krąży informacja, że ewidencja elektroniczna jest obowiązkowa od 1 stycznia 2026 roku. To już nieaktualne. Rozporządzenie 2023/564 stosuje się od tej daty, ale jesienią 2025 roku Komisja Europejska zmieniła je rozporządzeniem 2025/2203 i pozwoliła państwom członkowskim zwolnić z formy elektronicznej zabiegi wykonane przed 1 stycznia 2027 roku. Polska z tej możliwości skorzystała w przepisach epizodycznych ustawy o środkach ochrony roślin (art. 78a).

| Zabieg wykonany | Forma ewidencji |
| --- | --- |
| do końca 2026 roku | dowolna, także papierowa, przechowywana co najmniej 3 lata |
| od 2027 do końca 2029 roku (rozporządzenie 2023/564) | elektroniczna; zapis papierowy trzeba przenieść do formatu elektronicznego do 31 stycznia roku następującego po roku zabiegu |
| od 2030 roku (rozporządzenie 2023/564) | elektroniczna; zapis, który nie powstał od razu w tej formie, przenosi się najpóźniej 30 dni od zabiegu |

Sam obowiązek prowadzenia ewidencji nie jest nowy i obowiązuje bez przerwy, zmienia się tylko jej forma.

{% callout tone="warning" %}
Najczęstszy błąd w artykułach o nowych przepisach to pomylenie dwóch terminów. 30 dni to czas na przeniesienie zapisu do formy elektronicznej. Sam zabieg trzeba zapisać bez zbędnej zwłoki.
{% /callout %}

## Co musi znaleźć się we wpisie

Rozporządzenie 2023/564 określa minimalną treść wpisu dla zabiegów na polu. Standard GlobalG.A.P., który mamy w gospodarstwie, wymaga więcej. Zestawienie:

| Element wpisu | Wymaga prawo UE | Dodatkowo GlobalG.A.P. |
| --- | --- | --- |
| nazwa środka i numer zezwolenia | tak | nazwa handlowa i substancja czynna |
| data, w razie potrzeby godzina rozpoczęcia | tak | daty od-do |
| dawka w kg lub l na hektar | tak | dawka i stężenie |
| lokalizacja pola i liczba hektarów | tak | pole lub kwatera |
| uprawa (kod EPPO) i faza rozwojowa (BBCH) | w stosownych przypadkach | uprawa lub odmiana |
| przyczyna zabiegu | wymaga polska ustawa | tak |
| okres karencji | nie | tak |
| operator i osoba, która zdecydowała o zabiegu | nie | tak |
| sprzęt i warunki pogodowe | nie | tak |

Dla odbiorcy najcenniejsze są dwa pola spoza unijnego minimum: przyczyna zabiegu i okres karencji. Pierwsze pokazuje, że oprysk wynikał z realnego zagrożenia, a nie z kalendarza. Drugie pozwala sprawdzić, czy między ostatnim zabiegiem a zbiorem minęło dość czasu.

## Jak prowadzimy ewidencję u nas

Uprawiamy ponad 800 ha, w tym około 250 ha cebuli, więc zabiegów w sezonie jest dużo, a każdy dotyczy konkretnego pola i konkretnej uprawy. Gospodarstwo działa w systemie Integrowanej Produkcji Roślin i ma certyfikat GlobalG.A.P., więc zapis zabiegów jest u nas częścią codziennej pracy, sprawdzaną przy corocznym audycie.

Ewidencja jest dla nas także narzędziem planowania. Z niej wiemy, kiedy na danym polu kończy się okres karencji, i pod to układamy termin zbioru. Jak to wygląda w praktyce, opisujemy we wpisie o [okresie karencji w uprawie cebuli](/blog/okres-karencji-w-uprawie-cebuli).

{% captionedImage src="/images/video/precyzja-gps.webp" alt="Ekran terminala i joystick w kabinie ciągnika" caption="Zabiegi prowadzimy z nawigacją GPS RTK, a każdy z nich trafia potem do ewidencji." /%}

Część chwastów zwalczamy opryskiwaczem punktowym Ecorobotix ARA. Kamery i AI rozpoznają rośliny, a maszyna podaje ciecz tylko tam, gdzie trzeba, co ogranicza dawki chemii o około 70%. Każdy taki zabieg trafia do ewidencji tak samo jak zabieg całopowierzchniowy: z nazwą środka, datą, polem i przyczyną.

## Co z ewidencji ma odbiorca

Zapis zabiegów łączy się z resztą dokumentów partii. Od palety dochodzimy do pola, a od pola do listy zabiegów, które na nim wykonano. Ten łańcuch opisujemy we wpisie o [identyfikowalności partii warzyw od pola do palety](/blog/identyfikowalnosc-partii-warzyw-od-pola-do-palety).

Odbiorca, który chce sprawdzić dostawcę, może poprosić o:

- **wyciąg z ewidencji dla pól, z których pochodzi partia**, z datami, środkami i przyczynami zabiegów,
- **potwierdzenie zachowania okresów karencji** przed zbiorem,
- **wyniki badań partii na pozostałości pestycydów**, które pokazują, czy w towarze cokolwiek zostało i jak wynik ma się do limitu NDP, o którym piszemy we wpisie [NDP pestycydów w warzywach](/blog/ndp-pozostalosci-pestycydow-w-warzywach),
- **numer GGN**, po którym można sprawdzić certyfikat GlobalG.A.P. w bazie standardu.

Ewidencja i badania uzupełniają się. Ewidencja mówi, co zrobiliśmy na polu. Badanie mówi, co z tego zostało w warzywie. Cebulę produkujemy w technologii bez pozostałości pestycydów, zgodnie z zasadami Integrowanej Produkcji Roślin, a każdą partię badamy na pozostałości pestycydów, metale ciężkie i substancje niebezpieczne dla zdrowia. Jak uprawiamy cebulę od siewu do zbioru, pokazujemy w przewodniku [cebula z Żuław: jak ją uprawiamy](/blog/cebula-z-zulaw-jak-uprawiamy).

Szczegóły produktów znajdziecie w [ofercie cebuli](/oferta/cebula). Jeśli przed pierwszą dostawą chcecie zobaczyć dokumenty partii, napiszcie przez [formularz kontaktowy](/kontakt).

## Najczęstsze pytania

### Jak długo trzeba przechowywać ewidencję zabiegów ochrony roślin?

Co najmniej 3 lata. Wynika to z art. 67 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, który dotyczy wszystkich profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin.

### Od kiedy ewidencja elektroniczna jest obowiązkowa w Polsce?

Dla zabiegów wykonanych od 1 stycznia 2027 roku. Zabiegi z 2026 roku można dokumentować w dowolnej formie, także papierowej. W latach 2027-2029 rozporządzenie 2023/564 pozwala przenieść zapis papierowy do formatu elektronicznego do 31 stycznia roku następującego po roku zabiegu, a od 2030 roku rozporządzenie daje na to 30 dni.

### Co musi zawierać wpis w ewidencji zabiegów?

Nazwę środka i numer zezwolenia, datę zabiegu, dawkę na hektar, lokalizację pola i liczbę hektarów, a w stosownych przypadkach uprawę z kodem EPPO i fazę rozwojową BBCH. Polska ustawa dokłada przyczynę wykonania zabiegu.

### Czy odbiorca może poprosić dostawcę o ewidencję zabiegów?

Tak, w ramach współpracy handlowej odbiorca może poprosić dostawcę o wyciąg z ewidencji dla pól, z których pochodzi partia. My udostępniamy go razem z pozostałą dokumentacją partii na życzenie odbiorcy lub audytora.